CRYOCHIRURGIE BIJ KARPERPOKKEN

Tekst: Drs. Rob Heijmans en drs. Caroline Hommers
Foto's: Drs. Rob Heijmans

In een wereld waar de wetenschap alsmaar grotere hoogten bereikt, wordt de structuur van de diergeneeskunde steeds professioneler. De laatste ontwikkelingen in de koi-gezondheidszorg worden daarom op de voet gevolgd door Rob Heijmans en Caroline Hommers, de specialisten van het Koi Onderzoek Instituut (K.O.I.). In deze eerste aflevering van "Medisch Centrum Koi" bespreken zij een recente doorbraak in de behandeling van karperpokken: het toepassen van de cryochirurgie. In deze tijd van het jaar, wanneer de temperatuur behoorlijk aan het schommelen gaat, worden we regelmatig geconfronteerd met bezorgde koiliefhebbers die witte en vreemde plekken op hun Koi zien. Wanneer we dan ter plaatse komen en de aangetaste dieren met veel zorg uit de vijver vangen, zijn we blij als we de diagnose karperpokken kunnen stellen. Ondanks het feit dat karperpokken kunnen worden opgevat als ziekte, valt de schade over het algemeen ontzettend mee. Zij verdwijnen vaak vanzelf wanneer de vissen weer in een temperatuurstabiel milieu komen of wanneer hun afweer weer voldoende op peil is. Karperpokken zijn namelijk een virusgerelateerde aandoening en wanneer het virus onderdrukt dan wel overwonnen wordt door de afweer, nemen de symptomen weer af.

Carp Herpes Virus type 1
Het virus dat karperpokken veroorzaakt is Carp Herpes Virus type 1, dat een totaal ander virus is dan het zo gevreesde Koi Herpes Virus. Karpers en Koi die op jonge leeftijd met CHV 1 in contact komen, kunnen hiervan de zogenaamde slaapziekte krijgen. Bij deze aandoening, die met name in Japan en soms ook in Europa wordt gezien, zonderen de dieren zich doorgaans af en liggen en rusten zij opvallend veel. Wanneer de slaapziekte te lang aanhoudt en er niet tijdig wordt ingegrepen, kunnen getroffen dieren aan deze aandoening overlijden. Dankzij de ingestelde therapie, waarbij de temperatuur stabiel op 20 ºC worden gehouden en er eventueel ook zout aan het water wordt toegevoegd, is genezing zeer goed mogelijk. Echter, op latere leeftijd krijgen zij vaak te kampen met een reactivatie van het virus. Dit uit zich veelal in een pokachtige, witte bult op de huid, vinnen en/of mond. Soms betreft het slechts een enkele, ronde en wasachtige plek, soms ook groeit het over de gehele vis uit in een onregelmatige, dikke waas. Normaal gesproken hebben de vissen hier geen last van. Wanneer de woekering echter gaat groeien op plaatsen die van levensbelang zijn voor de Koi, zoals bijvoorbeeld op de lippen of bij de kieuwdeksels, dan kunnen er gevaarlijke situaties ontstaan. Immers, de ademhaling of de opname van voedsel komen hierdoor in de problemen.

Cryochirurgie
Indien dit het geval is, bestaat er tegenwoordig de mogelijkheid om de tumorachtige veranderingen van de karperpok op chirurgische wijze te verwijderen. Het wegsnijden van de woekeringen gebeurt dan met behulp van de cryo- of thermochirurgie, zoals u ook op de foto's kunt zien. De meeste karperpokken verdwijnen overigens tijdens de volgende voorjaarsperiode, ingrijpen is meestal niet nodig. Het verdwijnen van karperpokken in het voorjaar gebeurt dankzij de hogere temperaturen, waardoor de afweer ook op een hoger niveau komt en de virussen die de tumoren aansturen overwint. Een therapeutische mogelijkheid zou daarom ook zijn om de vissen die aangetast raken in een omgeving te brengen met een temperatuur van 20 graden Celsius, zoals dit ook bij de slaapziekte effectief is.



Soms lijken meerdere vissen aangetast te zijn in een vijver, maar meestal is er dan een ander virus aan de gang, namelijk Lymfocystis. De besmettelijkheid van karperpokken lijkt daarentegen ontzettend mee te vallen. Dit is gebleken uit verschillende onderzoeken waarbij men een vis met karperpokken uitzet tussen vissen die niet zijn besmet met CHV 1. Wanneer de temperatuur stabiel is, gebeurt er helemaal niets. Enkel in de gevallen waarbij de temperatuur aan het schommelen is, blijken de dieren elkaar te kunnen infecteren. Veelal krijgen deze dieren meer symptomen van de slaapziekte dan van karperpokken. Dit bevestigt nogmaals dat Carp Herpes Virus type 1 kan worden aangetoond bij verschillende manifestaties van de ziekte.